Bạn muốn tự tay trồng dưa lưới tại nhà nhưng lại không biết kỹ thuật chăm sóc như thế nào để đảm bảo năng suất cao? Nếu vậy, đừng bỏ lỡ bài viết dưới đây của Hachi! Chúng tôi sẽ đồng hành cùng bạn trong hành trình “biến ban công thành vườn trái cây” với cách trồng dưa lưới chuẩn kỹ thuật, dễ thực hiện, lại cực kỳ hiệu quả ngay cả khi chưa có nhiều kinh nghiệm.
1. Giới thiệu tổng quan về dưa lưới
Để thực hiện cách trồng dưa lưới đúng chuẩn, cho năng suất cao nhất, trước tiên bạn cần nắm rõ những thông tin cơ bản về loại quả này:
1.1. Đặc tính sinh học
Dưa lưới (tên khoa học: Cucumis melo) là loài thực vật thuộc họ Bầu bí, có nguồn gốc từ châu Phi và Tây Á. Dưa thường có hình tròn hoặc bầu dục với màu sắc khá đa dạng (xanh, xám,…) nổi bật các đường gân đan xen như mắt lưới. Quả chín có thịt quả giòn, ngọt, mọng nước và thơm nhẹ. Cây thân leo, phát triển nhanh, cho trái sau khoảng 60–80 ngày gieo trồng.
1.2. Điều kiện sinh trưởng tốt
Dưa lưới thích hợp trồng trong điều kiện khí hậu ấm áp, nhiệt độ lý tưởng từ 18-25°C, độ ẩm từ 45-55%. Cây cần nhiều ánh sáng, độ ẩm trung bình và đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt. Môi trường trồng cần thông thoáng và khô ráo để hạn chế sâu bệnh.
1.3. Địa điểm trồng được ở Việt Nam
Tại Việt Nam, dưa lưới có thể được trồng ở nhiều vùng trên cả nước, đặc biệt tại các tỉnh có khí hậu nhiệt đới ôn hòa như Lâm Đồng, Đồng Nai, Long An, Hậu Giang… Ngoài ra, với kỹ thuật trồng trong nhà màng và hệ thống tưới nhỏ giọt, người dân thành thị cũng có thể trồng tại nhà (sân thượng, ban công, thùng xốp,…).
1.4. Thời vụ trồng
Dưa lưới có thể trồng quanh năm, tuy nhiên thời điểm thích hợp nhất là từ tháng 2 đến tháng 5 và tháng 7 đến tháng 11. Tránh trồng vào mùa mưa vì độ ẩm cao dễ gây nấm bệnh và ảnh hưởng đến sự phát triển của cây.
1.5. Thành phần dinh dưỡng
Theo công bố của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ, 100g dưa lưới chứa:
- Chất béo: 0.2g;
- Chất xơ: 0.9g;
- Protein: 0.8g;
- Beta-carotene (tiền chất của vitamin A): 2mg;
- Vitamin C: 36.7mg;
- Natri: 16mg;
- Kali: 267mg;
- Canxi: 9mg;
- Vitamin và khoáng chất khác: Vitamin A, vitamin B6 và B9, magie, sắt, kẽm, photpho, phytoene, quercetin.
Nhờ vậy, loại quả này giúp thanh nhiệt giải độc và hỗ trợ tiêu hoá tốt. Ngoài ra, dưa còn giúp làm đẹp da và tăng cường hệ miễn dịch.
1.6. Ứng dụng
Dưa lưới thường được dùng ăn tươi, làm sinh tố, salad hoặc tráng miệng. Trong công nghiệp thực phẩm, dưa còn được chế biến thành mứt, nước ép, kem và các sản phẩm ăn kiêng. Ngoài ra, dưa lưới còn có giá trị kinh tế cao, được xuất khẩu và tiêu thụ mạnh tại các thành phố lớn.
2. Những thứ cần chuẩn bị khi trồng dưa lưới tại nhà
Dưới đây là tổng hợp một số vật dụng và lưu ý quan trọng bạn cần chuẩn bị để có một mùa vụ bội thu ngay cả khi trồng tại nhà:
2.1. Lựa chọn thời gian thích hợp theo từng vùng miền
Việc chọn thời vụ trồng dưa lưới đóng vai trò quan trọng giúp cây phát triển thuận lợi, ít sâu bệnh và cho năng suất cao. Tùy theo điều kiện khí hậu từng vùng mà bạn nên bố trí thời gian trồng phù hợp:
- Miền Bắc: Có mùa đông lạnh nên thích hợp trồng dưa lưới vào vụ xuân (gieo hạt tháng 2-3) và vụ hè thu (gieo hạt tháng 7-8).
- Miền Trung: Bạn có thể trồng vào 2 vụ chính vào khoảng tháng 1-3, thu hoạch tháng 4-6 hoặc trồng vào tháng 8-9, thu hoạch tháng 11-12.
- Miền Nam: Do có khí hậu nhiệt đới và mùa khô rõ rệt, dưa lưới có thể trồng quanh năm nếu chủ động được nước tưới.
2.2. Hạt giống dưa lưới
Khi trồng dưa lưới tại nhà, bạn nên chọn loại hạt F1 thuần chủng có tỷ lệ nảy mầm cao, quả to ngọt. Không nên mua hạt giống lai ghép hay không có thương hiệu rõ ràng bởi loại hạt này thường có tỷ lệ nảy mầm thấp đồng thời cho năng suất và chất lượng không cao.
Tốt nhất, bạn hãy liên hệ trực tiếp đến Hachi để được tư vấn và lựa chọn chính xác nhất!
Xem thêm: Cách trồng rau dền
2.3. Vị trí trồng
Dưa lưới là loại cây ưa sáng, do đó, khi thực hiện cách trồng dưa lưới tại nhà, bạn nên chọn nơi rộng rãi, nhiều ánh sáng. Không nên trồng cây ở nơi râm, chật hẹp sẽ khiến cây khó phát triển và đậu ít trái.
2.4. Chuẩn bị đất trồng
Bạn cần sử dụng loại đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng và dễ thoát nước. Để thuận tiện, bạn có thể mua đất trộn sẵn tại các cửa hàng nông nghiệp. Nếu không, bạn hoàn toàn có thể tự trộn đất tại nhà với phân trùn quế, dịch trùn quế, xơ dừa để tăng độ dinh dưỡng và tơi xốp.
2.5. Chậu trồng
Chọn chậu nhựa, chậu sứ hoặc thùng xốp có kích thước lớn (rộng từ 30–40cm, sâu từ 35–40cm) để đủ không gian cho rễ phát triển. Lưu ý, dù sử dụng bất kỳ loại chậu nào, bạn cũng cần đảm bảo có lỗ thoát nước ở đáy chậu để tạo sự thông thoáng trao đổi oxy trong đất. Điều này đảm bảo cây không bị ngập úng và phát triển tốt nhất.
2.6. Giá thể, phân bón dinh dưỡng
Với cách trồng dưa lưới tại nhà, bạn có thể sử dụng giá thể phối trộn từ đất + xơ dừa + phân trùn quế theo tỷ lệ 1:1:1. Ngoài ra, có thể bổ sung phân hữu cơ, phân NPK, kali và chế phẩm sinh học để giúp cây phát triển toàn diện.
2.7. Dụng cụ làm giàn trồng dưa lưới
Dưa lưới là cây thân leo cần giàn chắc chắn. Do đó, bạn cần chuẩn bị cọc tre, dây nylon, lưới mắt cáo hoặc khung sắt để tạo giàn. Giàn nên cao từ 1,5–2m, đủ vững để chịu trọng lượng quả.
2.8. Các dụng cụ khác
Ngoài các vật dụng nêu trên, bạn cần chuẩn bị thêm một số dụng cụ khác như:
- Khay ươm hạt hoặc bầu ươm
- Bình tưới nước (vòi nhỏ hoặc phun sương)
- Kéo cắt tỉa, dây buộc cây, găng tay làm vườn
- Tấm lưới hoặc mái che mưa nếu trồng ngoài trời
3. Hướng cách trồng dưa lưới tại nhà ngoài trời
Cách trồng dưa lưới từ hạt ngoài trời khá đơn giản, bạn chỉ cần thực hiện theo các bước đơn giản như sau:
3.1. Bước 1: Ngâm và gieo hạt
Hạt giống sau khi mua về cần ngâm trong nước ấm từ 4-5 tiếng rồi bỏ vào mảnh vải ủ 1 ngày để vỏ hạt tách ra. Tiếp đến, bạn chuẩn bị đất trộn với phân chuồng đã hoai mục hoặc phân trùn quế đã được khử khuẩn sạch sẽ để gieo.
Cuối cùng, bạn đặt hạt đã nứt vào và phủ lại bằng một lớp đất mỏng đồng thời tưới nước đều đặn để giữ độ ẩm. Sau khoảng 2 ngày, hạt sẽ nảy mầm, và từ 8-10 ngày sau, cây sẽ ra 2 lá thật. Khi này bạn có thể chuyển sang thùng lớn.
3.2. Bước 2: Trồng cây con
Dưa lưới có thể trồng trong thùng xốp hoặc chậu tùy theo điều kiện của bạn, tuy nhiên cần đảm bảo có lỗ thoát nước ở đáy để tránh ngập úng. Ngoài ra, đất trồng cũng cần chọn loại tơi xốp, giàu dinh dưỡng.
Trên nền đất đã chuẩn bị, bạn tiến hành đào hố đất sâu và dùng dao/kéo rạch bao nilon và đặt bầu vào hố đã đào. Sau đó lấp đất đầy gốc và phủ kín bằng rơm rạ, gỗ mùn, cỏ khô quanh gốc để giữ ẩm cho cây.
3.3. Bước 3: Chăm sóc
Khi áp dụng cách trồng dưa lưới ngoài trời, bạn có thể tham khảo kỹ thuật chăm sóc như sau:
- Tưới nước: Tưới 2 lần/ngày vào sáng sớm hoặc chiều mát để cây luôn đủ ẩm.
- Bón phân: Khi cây có 4-5 lá thật, bạn cần bổ sung kali, đạm cho cây. Đến giai đoạn phát triển thì tưới thêm đạm pha loãng. Đặc biệt lưu ý trong giai đoạn quả phình đến ngày chín thì bón phân NPK, Kali, đạm hàng tuần và dừng lại trước khoảng 15 ngày thu hoạch.
- Cắt tỉa lá: Khi cây có từ 2 đến 3 lá thật, bạn nên bắt đầu cắt tỉa lá và tiến hành bấm ngọn. Quá trình ngắt lá tiếp tục cho đến khi cây phát triển đến lá thứ 8 đến 10 thì giữ lại nhánh tại vị trí đó. Khi cây đạt khoảng 22 đến 25 lá, bạn tiến hành ngắt ngọn để giúp cây dồn dinh dưỡng nuôi quả.
- Làm giàn: Bạn có thể làm giàn lưới học đóng cọc cho dưa leo miễn sao cây thuận tiện khi leo giàn.
3.4. Bước 4: Thu hoạch
Dưa lưới thường chín sau khoảng 60-70 ngày từ khi trồng, tùy vào giống và điều kiện chăm sóc. Khi quả có màu vàng đều, vỏ cứng và mùi thơm đặc trưng, bạn có thể thu hoạch. Khi thực hiện, hãy cắt quả cẩn thận, giữ cuống để bảo quản lâu hơn.
Xem thêm: Trồng rau húng lủi thủy canh
4. Hướng dẫn cách trồng dưa lưới trên sân thượng
Nếu muốn sở hữu một giàn dưa lưới thơm mát tại nhà, bạn có thể áp dụng cách trồng dưa lưới trên sân thượng như sau:
4.1. Bước 1: Ươm hạt
Trước khi bắt đầu, bạn cần chuẩn bị đầy đủ hạt giống dưa lưới, đất trồng, chậu và khay ươm. Tiếp đến, ngâm hạt giống trong nước ấm (tỷ lệ 2 sôi : 3 lạnh) từ 4–5 tiếng và ủ trong khăn vải ẩm đến khi hạt nứt nhẹ thì mang đi ươm. Trường hợp dùng hạt giống F1 thì có thể ươm trực tiếp, không cần ủ.
Sau khi chuẩn bị xong, bạn gieo hạt vào bầu ươm, phủ lớp đất mỏng lên trên và tưới nước giữ ẩm. Lưu ý đặt khay ươm ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Sau khoảng 2-3 ngày, bạn có thể thấy hạt bắt đầu nảy mầm và trong vòng 7–10 ngày sẽ ra hai lá thật.
4.2. Bước 2: Trồng cây con
Khi cây con đạt khoảng 10–12 ngày tuổi và đã có 2 lá thật, bạn có thể chuyển cây sang chậu lớn để trồng chính thức. Nhớ dùng tay nhẹ nhàng lấy cây khỏi bầu ươm, đặt vào hố trồng giữa chậu, lấp đất và nén nhẹ quanh gốc. Sau đó, hãy tưới nước đẫm ngay sau khi trồng và để cây ở vị trí râm mát, duy trì độ ẩm bằng cách tưới nước 2 lần/ngày.
Xem thêm: Cách lấy hạt ớt làm giống
4.3. Bước 3: Chăm sóc dưa lưới trồng trên sân thượng
Cách chăm sóc dưa lưới trồng trên sân thượng khá đơn giản như sau:
- Tưới nước: Trong giai đoạn cây con, bạn không cần tưới nước quá nhiều. Khi cây ra 3–4 lá, bạn tưới khoảng 0.5–0.7 lít nước/cây/ngày, tăng giảm tùy theo thời tiết.
- Bón phân:
- Cây có 3–4 lá: bón đạm để giúp cây nhanh phát triển, thân vươn dài.
- Khi cây ra nhiều lá và nụ non: pha phân theo tỷ lệ 3 đạm : 1 lân : 2 kali, tưới cách ngày.
- Giai đoạn quả non: tăng lượng lân để hỗ trợ cây ra trái nhanh và đều.
- Làm giàn: Khi cây có 5–6 lá, bạn nên dựng giàn cho cây leo. Giàn có thể làm từ tre, gỗ hoặc sắt nhưng cần đảm bảo độ chắc chắn để dưa leo và nuôi quả.
- Thụ phấn: Trồng tại ban công nhà có thể khá ít côn trùng thụ phấn, do đó, bạn có thể hỗ trợ cây bằng phương pháp nhân tạo để tăng tỷ lệ đậu quả.
4.4. Bước 4: Thu hoạch
Cách trồng dưa lưới trên ban công tại nhà có thể cho thu hoạch chỉ sau khoảng 3 tháng. Trước khi thu hoạch khoảng 5-7 ngày, bạn nên ngưng tưới để quả ngon, ngọt hơn. Ngoài ra, thêm một mẹo nhỏ cho bạn đó là để dưa ở nơi khô mát khoảng 2-3 ngày sau khi hái rồi mới ăn, lúc này dưa sẽ đạt hương vị thơm ngon nhất.
Xem thêm: Kỹ thuật trồng dưa lưới trong nhà màng quy mô nông nghiệp
5. Lời kết
Trên đây là 2 cách trồng dưa lưới tại nhà đúng kỹ thuật bạn có thể tham khảo. Hy vọng rằng, với những thông tin Hachi chia sẻ trên đây, bạn sẽ có một trải nghiệm trồng trọt thú vị cũng như thu hoạch những mẻ dưa thơm mát cho gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Thiết kế – thi công vườn rau sân thượng và ban công
