Khi than sinh học ngày càng được dùng nhiều trong cải tạo đất, lọc nước và sinh hoạt hằng ngày, câu hỏi về tính an toàn cũng được nhiều người quan tâm hơn. Vậy than sinh học có độc không? Có hại cho sức khoẻ và môi trường không? Hãy cùng Hachi tìm hiểu trong bài viết này nhé!
1. Than sinh học có độc không?
Than sinh học được tạo ra thông qua công nghệ nhiệt phân trong môi trường gần như không có oxy, vì vậy các hợp chất hữu cơ phức tạp và tạp chất có hại trong sinh khối ban đầu đã bị phân hủy ở nhiệt độ cao. Nhờ đó, biochar sau khi hoàn thiện có cấu trúc các bon ổn định và được đánh giá là lành tính, không gây độc khi sử dụng đúng mục đích.
Tuy nhiên, mức độ an toàn của than sinh học vẫn phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu và quy trình sản xuất. Ngoài ra, bạn cần phân biệt rõ biochar với các loại than đun nấu, than củi thông thường bởi loại vật liệu này có thể sinh ra khí CO và các hợp chất không tốt cho sức khỏe, đặc biệt trong không gian kín hoặc khi sử dụng không đúng cách.
Xem thêm: Giá than sinh học
2. Các yếu tố có thể làm than sinh học có độc gây hại
Để chắc chắn than sinh học có độc không, bạn cần nắm chắc một số yếu tố có thể khiến than bị biến chất, gây ảnh hưởng đến con người, môi trường và cây trồng khi sử dụng sau đây:
2.1. Nguồn nguyên liệu kém chất lượng
Khi than sinh học được sản xuất từ phế phẩm công nghiệp, gỗ sơn phủ hoặc vật liệu đã nhiễm hóa chất, các tạp chất độc hại có thể tồn tại trong sản phẩm cuối cùng. Những chất bao gồm kim loại nặng hoặc hợp chất hữu cơ khó phân hủy, có khả năng gây ảnh hưởng tiêu cực đến đất và sức khỏe người sử dụng.
Ngoài ra, nguyên liệu đầu vào không được chọn lọc kỹ còn làm giảm độ ổn định của than sinh học. Điều này khiến biochar không phát huy được lợi ích cải tạo đất, thậm chí còn trở thành nguồn tích tụ chất độc trong môi trường.
2.2. Quy trình sản xuất không đạt chuẩn
Quy trình nhiệt phân không được kiểm soát chặt chẽ về nhiệt độ và thời gian có thể khiến các hợp chất độc hại không bị loại bỏ hoàn toàn. Khi nhiệt độ quá thấp hoặc gia nhiệt không đồng đều, than sinh học dễ chứa PAHs và các chất dễ bay hơi gây hại.
Bên cạnh đó, tốc độ gia nhiệt và thời gian lưu không phù hợp còn ảnh hưởng đến cấu trúc các bon của than. Điều này làm giảm chất lượng biochar và làm tăng nguy cơ tồn dư chất độc trong quá trình sử dụng.
2.3. Sử dụng không đúng cách
Dù than sinh học có nguồn gốc an toàn, việc sử dụng trong không gian kín hoặc thiếu thông gió vẫn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh khí CO và bụi mịn. Những yếu tố này có thể gây ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe nếu hít phải trong thời gian dài.
Ngoài ra, thao tác đốt hoặc xử lý than không đúng hướng dẫn còn làm phát sinh khí độc như NOx. Đây là nguyên nhân khiến than sinh học trở nên nguy hiểm dù bản chất vật liệu không độc.
2.4. Ứng dụng không phù hợp
Trong nông nghiệp, việc sử dụng than sinh học tươi với liều lượng cao có thể khiến than hấp thụ mạnh dinh dưỡng trong đất. Hiện tượng này làm cây trồng bị thiếu hụt dưỡng chất tạm thời và sinh trưởng kém.
Bên cạnh đó, than sinh học có tính kiềm cao nếu dùng không đúng cách sẽ làm mất cân bằng pH đất. Sự thay đổi này có thể ảnh hưởng đến hệ vi sinh vật có lợi và làm giảm hiệu quả canh tác về lâu dài.
Xem thêm: Than sinh học từ vỏ trấu
3. Than sinh học và than thông thường khác nhau như thế nào?
Than sinh học thường lành tính và không gây hại cho con người. Tuy nhiên, than thông thường lại có thể sinh ra nhiều chất nguy hiểm nếu dùng trong phòng kín. Để phân biệt chính xác 2 loại than này, bạn hãy theo dõi bảng so sánh dưới đây:
| Tiêu chí | Than sinh học (Biochar) | Than thông thường |
|---|---|---|
| Nguyên liệu | Sinh khối tự nhiên như tre, mùn cưa, vỏ trấu, gáo dừa | Gỗ, củi hoặc than đá |
| Quy trình sản xuất | Nhiệt phân trong môi trường yếm khí, kiểm soát nhiệt độ | Đốt cháy trực tiếp hoặc carbon hóa đơn giản |
| Mục đích sử dụng | Cải tạo đất, lọc nước, bảo vệ môi trường | Đun nấu, sưởi ấm, nướng thực phẩm |
| Cấu trúc | Xốp, diện tích bề mặt lớn, ổn định lâu dài | Ít lỗ rỗng hơn, dễ bị phân hủy |
| Phát thải | Hạn chế phát thải khí độc khi sử dụng đúng cách | Dễ sinh CO, khói và chất gây hại khi đốt |
| Tác động môi trường | Hỗ trợ lưu trữ các bon, cải thiện hệ sinh thái đất | Góp phần phát thải khí nhà kính |
| Độ an toàn | Lành tính khi dùng đúng mục đích | Có thể gây hại nếu sử dụng trong không gian kín |
4. Tiêu chí chọn mua than sinh học chất lượng an toàn không độc hại
Khi chọn mua than sinh học, bạn nên cân nhắc các tiêu chí quan trọng để đảm bảo sản phẩm an toàn, không độc hại và phát huy hiệu quả tối ưu trong ứng dụng của mình.
- Nguồn nguyên liệu rõ ràng: Ưu tiên than sinh học được sản xuất từ sinh khối tự nhiên sạch như tre, vỏ trấu hoặc gáo dừa để tránh tạp chất độc hại trong sản phẩm.
- Quy trình sản xuất đạt chuẩn: Chọn sản phẩm được nhiệt phân ở nhiệt độ và thời gian kiểm soát tốt, đảm bảo các chất dễ bay hơi và có hại được loại bỏ hoàn toàn.
- Kiểm định chất lượng: Lựa chọn than sinh học có chứng nhận kiểm nghiệm hoặc đánh giá chất lượng từ bên thứ ba để yên tâm về sự lành tính và an toàn.
- Phù hợp mục đích sử dụng: Mua loại than sinh học được thiết kế cho ứng dụng cụ thể (nông nghiệp, lọc nước, cải tạo đất…) để đạt hiệu quả cao nhất.
- Mua tại địa chỉ uy tín: Nên chọn mua than sinh học từ các nhà cung cấp, cửa hàng hoặc thương hiệu đáng tin cậy có đánh giá tốt và bảo hành sản phẩm.
Xem thêm: Cách làm than sinh học
5. Lời kết
Trên đây là giải đáp than sinh học có độc không từ Hachi. Hy vọng những thông tin này sẽ giúp bạn có thêm nhiều kiến thức hữu ích cũng như sử dụng than sinh học có hiệu quả. Nếu có nhu cầu mua sắm hay cần tư vấn thêm, bạn hãy truy cập website hachi.com.vn hoặc gọi điện đến hotline 0337776086 – 0982476086 để được tư vấn cụ thể!
Xem thêm: Than sinh học từ bã cà phê
