Giâm cành là một trong những phương pháp nhân giống cây trồng được nhiều người lựa chọn nhờ tính đơn giản và hiệu quả cao. Khi nắm vững kỹ thuật, bạn hoàn toàn có thể tạo ra những cây con khỏe mạnh chỉ từ một đoạn cành nhỏ. Trong bài viết này, hãy cùng Hachi tìm hiểu giâm cành là gì và cách giâm cành đúng kỹ thuật nhé!
1. Giâm cành là gì?
Giâm cành là phương pháp nhân giống vô tính giúp tạo cây mới từ một phần của cây mẹ mà không cần sử dụng hạt. Kỹ thuật này sử dụng đoạn cành, thân hoặc lá được cắt ra và cắm vào môi trường thích hợp như đất hoặc nước để kích thích hình thành rễ. Khi được chăm sóc đúng cách, phần cành giâm sẽ phát triển độc lập và trở thành một cây hoàn chỉnh, đồng thời vẫn giữ nguyên đặc tính của cây ban đầu.
Xem thêm: GE là gì
2. Ưu điểm của phương pháp giâm cành
Phương pháp giâm cành được nhiều người lựa chọn bởi sự đơn giản, dễ thực hiện đồng thời đem lại nhiều lợi ích như:
- Tiết kiệm chi phí: Bạn có thể sử dụng trực tiếp cành từ cây mẹ nên không cần đầu tư nhiều vào hạt giống, đặc biệt phù hợp khi trồng số lượng lớn
- Giữ nguyên đặc tính: Cây con phát triển từ cành giâm sẽ kế thừa đầy đủ đặc điểm tốt của cây mẹ và hạn chế xảy ra biến đổi
- Tăng năng suất: Cây giâm thường sinh trưởng đồng đều, phát triển ổn định nên giúp nâng cao hiệu quả canh tác
- Rút ngắn thời gian: Cây con nhanh ra rễ và sớm bước vào giai đoạn ra hoa, kết trái so với gieo hạt
- Dễ thực hiện: Bạn chỉ cần nắm các bước cơ bản là có thể áp dụng thành công mà không đòi hỏi kỹ thuật phức tạp
Xem thêm: Rau ăn lá
3. Những loại cây nào có thể giâm cành?
Hiện nay, có khá nhiều loại cây có thể áp dụng phương pháp giâm cành, đặc biệt là các cây thân thảo và cây thân gỗ mềm, cụ thể như:
- Rau ăn lá, rau thơm: Rau muống, rau ngót, rau răm, tía tô, húng quế hoặc bạc hà để thu hoạch nhanh
- Cây cảnh, cây hoa: Hoa hồng, hoa giấy, trầu bà, lưỡi hổ, thường xuân hoặc sen đá bằng cách giâm cành
- Cây ăn quả, cây trồng khác: Khoai lang, khoai mì, ổi, chanh hoặc quýt để tạo cây con mới
Xem thêm: Thuốc trừ sâu sinh học
4. Kỹ thuật giâm cành đúng quy trình
Dưới đây, Hachi sẽ hướng dẫn bạn kỹ thuật giâm cành đúng chuẩn, đảm bảo nhanh ra rễ và dễ thực hiện:
4.1. Tiêu chuẩn chọn cành giâm là gì?
Đầu tiên, để cành giâm nhanh ra rễ và đạt tỷ lệ sống cao, bạn cần lựa các cành đạt tiêu chuẩn:
- Độ tuổi cành: Bạn nên chọn cành bánh tẻ, không quá non cũng không quá già để đảm bảo khả năng ra rễ tốt
- Tình trạng cành: Cành phải khỏe mạnh, tươi tốt và hoàn toàn không bị sâu bệnh gây hại
- Kích thước và màu sắc: Cành có đường kính vừa phải, vỏ mang màu xanh hoặc xanh xám là phù hợp để giâm
- Chiều dài và mắt lá: Cành nên dài khoảng 10–20 cm và có từ 2–4 mắt hoặc lá để tăng khả năng phát triển
- Vị trí lấy cành: Bạn nên cắt từ cây mẹ sinh trưởng tốt, ưu tiên phần gần ngọn và thực hiện vào buổi sáng sớm
4.2. Cách cắt cành giâm
Tiếp đến, bạn sử dụng kéo hoặc dao sắc đã được vệ sinh sạch để cắt cành giâm. Khi thực hiện, bạn cắt đoạn cành dài khoảng 10–15 cm và tỉa bớt lá, chỉ giữ lại vài lá trên ngọn để hạn chế thoát hơi nước. Thời điểm thích hợp nhất để cắt là vào buổi sáng sớm khi cành còn đủ độ ẩm, giúp quá trình giâm đạt hiệu quả cao.
4.3. Cách giâm cành nhanh ra rễ bằng kích rễ
Để đảm bảo cành giâm nhanh ra rễ và tăng tỷ lệ sống, bạn có thể ngâm cành vào các dung dịch kích rễ như:
- Mật ong: Pha theo tỷ lệ 1 phần mật ong với 3 phần nước nóng, khuấy đều và để nguội rồi nhúng phần gốc cành vào dung dịch để hỗ trợ hình thành rễ
- Giấm táo kết hợp quế: Hòa 1 muỗng giấm táo vào 1 lít nước, đưa cành vào ngâm nhanh sau đó phủ lớp bột quế lên gốc để tăng khả năng kích thích và kháng khuẩn
- Nước lá liễu: Chuẩn bị đoạn liễu non dài khoảng 3 cm, ngâm với nước theo tỷ lệ 1:2 trong tối thiểu 24 giờ rồi dùng dung dịch thu được để tưới hoặc phun lên cành trước khi giâm
- Hợp chất IBA: Pha nồng độ khoảng 2000 ppm với cành non hoặc 3000–4000 ppm với cành đang hóa gỗ, sau đó nhúng phần gốc trong 5–10 giây để thúc đẩy ra rễ nhanh
- Hợp chất NAA: Áp dụng cách pha tương tự IBA cho nhóm cây ăn trái, tiến hành nhúng nhanh gốc cành vào dung dịch để kích thích quá trình phát triển rễ
4.4. Chuẩn bị giá thể giâm cành
Giá thể giâm cành cần đảm bảo độ tơi xốp, sạch mầm bệnh, thoát nước tốt và giàu dinh dưỡng để hỗ trợ rễ phát triển nhanh. Bạn có thể phối trộn theo tỷ lệ 4 phần đất : 3 phần phân trùn quế : 2 phần mụn dừa : 1 phần trấu hun để tạo môi trường phù hợp. Nếu sử dụng chậu, khay hoặc bầu nilon, bạn chỉ cần cho đầy hỗn hợp giá thể và đặt ở nơi có ánh sáng nhẹ khoảng 50–60%, đồng thời đảm bảo dụng cụ có lỗ thoát nước bên dưới.
Nếu bạn tận dụng đất trống ngoài vườn, bạn nên lên luống cao khoảng 20–25 cm, rộng 50 cm và dài từ 1–1,2 m để hạn chế tình trạng đọng nước. Lưu ý đào rãnh thoát nước xung quanh luống rộng khoảng 5–10 cm và chọn vị trí thông thoáng, tránh gió mạnh. Ngoài ra, bạn nên làm giàn che cao khoảng 1,6–1,8 m và sử dụng lưới che phù hợp với điều kiện ánh sáng để bảo vệ cành giâm trong giai đoạn đầu.
4.5. Các bước giâm cành vào giá thể
Các bước giâm cành vào giá thể khá đơn giản như sau:
Bước 1: Chuẩn bị khay, thùng xốp hoặc bầu trồng rồi cho hỗn hợp giá thể vào với độ dày khoảng 20 cm để đảm bảo môi trường ổn định cho rễ
Bước 2: Đặt cành giâm vào giá thể theo hướng nghiêng khoảng 45 độ, cắm thẳng hoặc nằm tuỳ thuộc vào từng giống cây trồng.
Bước 3: Cắm phần gốc xuống sâu bằng khoảng 1/2 chiều dài cành và giữ khoảng cách giữa các vị trí từ 10–15 cm để cây phát triển đều
Bước 4: Ép nhẹ đất xung quanh gốc để cố định, sau đó tiến hành tưới nước ngay nhằm duy trì độ ẩm cần thiết
Lưu ý, bạn nên lựa chọn thời gian phù hợp với từng loại cây để đạt hiệu quả cao, chẳng hạn cây chè thường giâm tốt trong khoảng tháng 6 đến tháng 9, trong khi nhiều loại cây ăn quả thích hợp giâm vào hai giai đoạn từ tháng 2–4 và tháng 9–10 trong năm.
4.6. Chăm sóc cành giâm sau khi trồng
Sau khi giâm vào giá thể, cành cần được chăm sóc đúng cách để nhanh ra rễ và phát triển ổn định. Bạn nên kiểm soát tốt các yếu tố môi trường và dinh dưỡng trong từng giai đoạn để đạt hiệu quả cao:
- Ánh sáng: Cây cần mức ánh sáng khoảng 60% và không chịu được nắng trực tiếp, sau 3–5 tháng có thể tăng lên khoảng 80% và đến tháng thứ 6 thì tháo bỏ giàn che để cây quang hợp tốt hơn
- Nhiệt độ, độ ẩm: Môi trường cần duy trì trong khoảng 20–25°C và độ ẩm từ 85–90% để hỗ trợ quá trình hình thành rễ
- Tưới nước: Giai đoạn tháng đầu cần cấp nước mỗi ngày, sang tháng thứ 2 giảm còn 2 ngày/lần và sau 3 tháng có thể giãn ra 3–5 ngày/lần để tránh úng
- Bón phân hữu cơ: Trong 2 tháng đầu nên sử dụng phân chuồng pha loãng ở nồng độ 0,5%, sau đó tăng dần lên 1% để cây thích nghi tốt hơn
- Bón phân khoáng: Nếu sử dụng phân vô cơ, cần bổ sung theo từng giai đoạn như sau 2 tháng (5g ure + 4g lân + 7g kali), 4 tháng (14g ure + 6g lân + 10g kali) và 6 tháng (18g ure + 8g lân + 14g kali)
Xem thêm: Các loại cây trồng trong nhà
5. Giâm cành bao lâu ra rễ?
Thông thường, đa số cành giâm sẽ bắt đầu ra rễ sau khoảng 15–30 ngày nếu đảm bảo đủ độ ẩm và nhiệt độ phù hợp. Một số loại cây dễ trồng có thể ra rễ nhanh hơn chỉ sau 10–15 ngày, trong khi các cây thân gỗ hoặc khó tính có thể mất từ vài tuần đến vài tháng.
Dưới đây là thời gian ra rễ cụ thể của một số loại cây phổ biến sử dụng phương pháp giâm cành:
5.1. Giâm cành hoa giấy bao lâu thì ra rễ?
Hoa giấy là loại cây dễ giâm và có khả năng ra rễ khá nhanh nếu điều kiện thuận lợi. Cành giâm sẽ bắt đầu ra rễ sau khoảng 15–20 ngày và phát triển ổn định sau 4–6 tuần để có thể đem trồng. Trong môi trường chăm sóc tốt, thời gian này có thể rút ngắn xuống còn khoảng 7–10 ngày.
5.2. Giâm cành khế bao lâu ra rễ?
Cây khế cần thời gian lâu hơn để hình thành rễ so với một số loại cây khác. Trong điều kiện thích hợp, cành giâm thường ra rễ sau khoảng 20–30 ngày, tương đương 3–4 tuần. Nếu được xử lý bằng dung dịch kích rễ và duy trì độ ẩm tốt, quá trình này có thể diễn ra nhanh và ổn định hơn.
6. Có mấy cách cắm cành giâm vào giá thể?
Tùy vào đặc điểm từng loại cây, bạn có thể lựa chọn cách cắm cành giâm phù hợp để tăng khả năng ra rễ:
- Cắm thẳng: Cành được đặt vuông góc với mặt giá thể để rễ phát triển trực tiếp xuống dưới
- Cắm nghiêng: Cành được cắm nghiêng khoảng 30–45 độ giúp tăng diện tích tiếp xúc với đất và kích thích ra rễ tốt hơn
- Giâm nằm ngang: Cành được đặt nằm trên bề mặt giá thể, phù hợp với một số loại cây dễ ra rễ ở nhiều điểm trên thân
7. Lưu ý quan trọng khi giâm cành
Để cành giâm nhanh ra rễ và hạn chế tình trạng thối hoặc chết cành, bạn cần chú ý một số vấn đề sau:
- Không chọn cành quá non hoặc quá già vì cành sẽ khó ra rễ và dễ bị héo
- Dụng cụ cắt cần được vệ sinh sạch trước khi sử dụng để tránh làm lây bệnh cho cây
- Giá thể phải tơi xốp, thoát nước tốt và không được giữ nước quá lâu
- Không cắm cành quá sâu vì phần gốc dễ bị úng và thối
- Khu vực giâm cần có mái che hoặc lưới che để hạn chế nắng gắt chiếu trực tiếp
- Lượng nước tưới cần vừa đủ, giữ ẩm thường xuyên nhưng không để giá thể quá ướt
- Cành mới giâm không nên bón quá nhiều phân vì rễ chưa hình thành đầy đủ
- Thời gian thích hợp để giâm thường là sáng sớm hoặc chiều mát để cành ít bị mất nước
Trên đây là giải đáp giâm cành là gì và kỹ thuật giâm cành nhanh ra rễ Hachi muốn chia sẻ đến bạn. Chúc bạn thực hiện thành công!
Có thể bạn quan tâm:
