Rau ngót là loại rau quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt với vị ngọt tự nhiên và giá trị dinh dưỡng cao. Trồng rau ngót không khó nhưng để cây phát triển xanh tốt, ít sâu bệnh và cho năng suất ổn định thì không phải ai cũng biết cách. Trong bài viết này, Hachi sẽ hướng dẫn bạn 2 cách trồng rau ngót đơn giản nhưng vô cùng hiệu quả ngay tại nhà!
1. Tổng quan về rau ngót
Để thực hiện cách trồng rau ngót đúng kỹ thuật và cho hiệu quả cao nhất, bạn cần nắm chắc một số đặc trưng cơ bản về loại rau này:
1.1. Đặc điểm sinh học
Rau ngót còn được gọi là bù ngót, bồ ngót hay rau tuốt, là một loài cây bụi thân gỗ thường mọc hoang ở vùng nhiệt đới châu Á. Cây trưởng thành có thể cao tới 2m, thân khi già chuyển sang màu nâu và trở nên cứng cáp. Lá rau ngót có hình bầu dục, mọc so le, màu lục thẫm và thường được thu hái khi còn non vì cho vị ngọt đậm và dễ chế biến.
Về thành phần dinh dưỡng, rau ngót nổi bật với hàm lượng đạm cao so với các loại rau lá thông thường. Ngoài ra, nó còn chứa nhiều chất vôi (canxi), vitamin C và Kcần thiết cho quá trình tăng sức đề kháng, chắc xương và đông máu. Theo y học cổ truyền, lá rau ngót có vị bùi ngọt, tính mát, rễ có vị hơi đắng có tác dụng lợi tiểu, giải độc, mát huyết và hỗ trợ điều trị một số bệnh thông thường
Xem thêm: Cách trồng rau càng cua
1.2. Điều kiện sinh trưởng tốt
Rau ngót là cây ưa khí hậu nhiệt đới ẩm, phát triển mạnh ở nơi có ánh sáng tốt và đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng. Cây có khả năng chịu hạn tương đối nhưng sẽ cho năng suất cao nhất nếu được tưới nước đều đặn và chăm sóc hợp lý. Nhiệt độ lý tưởng để rau ngót sinh trưởng là từ 25 – 35°C.
1.3. Các món ngon từ rau ngót
Rau ngót là nguyên liệu quen thuộc trong nhiều món ăn của người Việt, nhờ vị ngọt thanh tự nhiên và giàu dinh dưỡng. Phổ biến nhất là món canh rau ngót nấu thịt băm hoặc canh rau ngót nấu tôm, vừa đơn giản lại thơm ngon. Ngoài ra, rau ngót còn có thể nấu suông chỉ với hành và gia vị, tạo thành món canh mát lành, dễ tiêu hóa.
Xem thêm: Trồng cần tây
2. Những thứ cần chuẩn bị để trồng rau ngót
Để rau ngót sinh trưởng khỏe mạnh, người trồng cần chuẩn bị kỹ càng từ giống, đất cho đến các vật tư hỗ trợ. Dưới đây là những yếu tố cần thiết trước khi thực hiện cách trồng rau ngót tại nhà:
2.1. Chuẩn bị giống
Rau ngót có thể được nhân giống bằng hạt, tuy nhiên phương pháp này khá tốn thời gian và cây thường chậm lớn. Do đó, giâm cành là cách trồng phổ biến và hiệu quả hơn. Người trồng nên chọn các đoạn thân rau ngót dài khoảng 20-25cm, bánh tẻ, không quá già cũng không quá non. Trên thị trường hiện có hai giống rau ngót chính:
- Rau ngót lá to: Cây sinh trưởng nhanh, phiến lá lớn, mỏng và màu xanh đậm. Loại này có vị ngọt đậm, chất lượng ngon, được người tiêu dùng ưa chuộng.
- Rau ngót lá nhỏ: Có màu xanh nhạt, phiến lá dày và nhỏ, đường gân giữa cuống lá màu nhạt. Ưu điểm là ít bị sâu bệnh và thích nghi tốt với nhiều điều kiện môi trường.
2.2. Chuẩn bị đất trồng
Rau ngót thích nghi tốt với nhiều loại đất khác nhau nhưng sẽ phát triển tốt nhất trên nền đất thịt nhẹ, đất cát pha hoặc đất thịt trung bình có độ mùn cao. Khi thực hiện cách trồng rau ngót, bạn nên chọn đất tơi xốp, giàu dinh dưỡng, thoát nước tốt nhưng vẫn giữ được độ ẩm vừa đủ. Độ pH phù hợp nằm trong khoảng từ 5,5 – 7,0.
Trước khi trồng, cần cày xới đất kỹ, xử lý sạch cỏ dại và bón lót phân hữu cơ hoai mục kết hợp một lượng nhỏ đạm, lân, kali. Việc chuẩn bị đất kỹ lưỡng sẽ giúp cây nhanh bén rễ, phát triển ổn định ngay từ giai đoạn đầu.
2.3. Các vật tư cần thiết
Ngoài giống và đất, người trồng cần chuẩn bị thêm một số vật tư cơ bản để hỗ trợ cho quá trình trồng và chăm sóc:
- Dao hoặc kéo sắc để cắt cành giống đúng kích thước
- Thùng xốp, chậu nhựa hoặc khay trồng có chiều sâu từ 25-30cm (nếu trồng tại nhà)
- Đất sạch có độ tơi xốp, giàu mùn và giữ ẩm tốt
- Phân hữu cơ hoai mục, phân chuồng ủ kỹ hoặc phân NPK
- Bình tưới có chế độ phun sương nhẹ để không làm trôi lớp đất bề mặt
- Găng tay và dụng cụ làm vườn cơ bản như bay, xẻng nhỏ
Xem thêm: Cách trồng rau cải ngọt
3. Phương pháp nhân giống rau ngót
Hiện nay, phương pháp nhân giống rau ngót chủ yếu là giâm cành bởi hiệu quả cao, dễ thực hiện và cây phát triển nhanh. Để đạt kết quả tốt, bạn nên chọn các cành bánh tẻ (cành không quá già cũng không quá non) đã bắt đầu chuyển màu nâu nhưng vẫn còn sức sống. Trước khi giâm, bạn cắt cành thành đoạn dài khoảng 20-25cm, vát xéo phần gốc để tăng khả năng hút nước.
Cành nên được xử lý bằng dung dịch kích thích ra rễ NAA nhằm thúc đẩy quá trình mọc rễ nhanh chóng. Giá thể giâm có thể dùng trấu hoặc tro trấu ủ hoai, đảm bảo sạch mầm bệnh. Cành giâm được đặt nghiêng một góc khoảng 45 độ so với mặt đất, vùi sâu khoảng 2/3 chiều dài, sau đó lấp đất chặt. Mặt liếp giâm nên cao khoảng 10cm và rộng từ 1-1,2m để dễ chăm sóc.
Phương pháp giâm cành nếu thực hiện đúng kỹ thuật sẽ giúp cây rau ngót bén rễ nhanh, ra chồi khỏe, sẵn sàng cho quá trình phát triển về sau. Nhờ vậy cách trồng rau ngót sẽ cho hiệu quả tốt hơn.
4. Cách trồng rau ngót quy mô nông nghiệp trên diện tích 1.000 m2
Với quy mô lớn, bạn có thể áp dụng cách trồng rau ngót theo hướng nông nghiệp hàng hóa, vừa đảm bảo năng suất cao vừa tiết kiệm chi phí. Cụ thể, cách trồng đơn giản như sau:
4.1. Thời vụ trồng
Rau ngót có thể trồng quanh năm, tuy nhiên để đạt hiệu quả cao trên diện tích 1.000m2, bạn nên gieo trồng vào vụ Xuân (tháng 2-4) hoặc vụ Thu (tháng 8-9), đặc biệt là vào đầu mùa mưa để cây bén rễ nhanh và sinh trưởng mạnh. Với phương pháp giâm cành, rau ngót chỉ cần trồng một lần nhưng có thể thu hoạch liên tục trong 2-3 năm.
4.2. Mật độ khoảng cách trồng
Với cách trồng rau ngót trên diện tích 1000m2, bạn nên chia luống rộng khoảng 1,3-1,5m, mặt luống 1,0-1,2m, rãnh 0,3m. Trồng cây theo khoảng cách 25-30cm giữa các cây và 50-60cm giữa các hàng, mỗi hố có thể đặt 2 hom để đảm bảo mật độ hợp lý, giúp rau phát triển đồng đều và dễ chăm sóc.
4.3. Tưới nước
Trong quá trình chăm sóc, bạn cần lưu ý đảm bảo nguồn nước sạch, ưu tiên dùng nước sông hoặc giếng khoan. Ngoài ra, cần duy trì độ ẩm đất ổn định khoảng 80-85% để cây sinh trưởng tốt, tuyệt đối tránh dùng các nguồn nước ô nhiễm hay nước thải.
4.4. Bón phân
Bón phân là kỹ thuật quan trọng giúp cây phát triển ổn định và cho năng suất cao. Tùy theo điều kiện đất trồng, bạn có thể kết hợp phân hữu cơ và vô cơ sao cho phù hợp.
Cụ thể, mỗi 1.000m² cần bón từ 1,5-2 tấn phân chuồng hoai mục đã trộn với 1-1,5kg chế phẩm nấm Trichoderma để phòng ngừa nấm bệnh trong đất. Bên cạnh đó, lượng phân vô cơ gồm: 20-24kg Urê, 40-50kg Super lân và 6-8kg Kali clorua.
Phân được bón theo 2 giai đoạn:
- Bón lót trước khi trồng: Trộn đều toàn bộ phân chuồng hoai mục, Super lân và 3-4kg Kali clorua vào đất trong quá trình làm đất.
- Bón thúc chia làm 2 lần:
- Lần 1: Sau khi trồng 15-20 ngày, sử dụng 7-8kg Urê. Kết hợp thêm phân bón lá NPK 30-10-10 để bổ sung vi lượng.
- Lần 2: Sau lần 1 từ 10-15 ngày, bón lượng phân còn lại. Có thể rải theo hốc hoặc hàng, cách gốc 15-20cm. Đồng thời làm cỏ và vun gốc.
Do cách trồng rau ngót này có thể thu hoạch liên tục 2-3 năm, vì vậy sau mỗi đợt thu cần bón bổ sung 0,5-0,7 tấn phân chuồng hoai mục quanh gốc. Ngoài ra, bạn hãy kết hợp tưới thêm phân NPK để duy trì chất dinh dưỡng cho cây.
4.5. Phòng trừ sâu bệnh
Rau ngót là loại cây sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh, tuy nhiên, trong điều kiện thời tiết khô nóng kéo dài hoặc đất canh tác không được xử lý kỹ, cây vẫn có thể bị gây hại bởi một số loại sâu bệnh như: rầy xanh, nhện đỏ, bọ phấn, bọ trĩ, sâu cuốn lá, sâu xanh và bệnh phấn trắng, bệnh xoăn lá do virus…
Để phòng trừ, bạn có thể sử dụng các chế phẩm sinh học, thuốc trừ sâu bệnh theo đúng liều lượng khuyến cáo. Ngoài ra, hãy chọn giống sạch bệnh, thường xuyên dọn vệ sinh vườn, loại bỏ cành già và sử dụng phân hữu cơ hoai mục kết hợp chế phẩm Trichoderma để tiêu diệt nguồn bệnh trong đất.
4.6. Thu hoạch
Sau khoảng 45-60 ngày sau trồng, bạn có thể tiến hành thu hoạch rau ngót đợt đầu tiên. Những đợt thu sau đó nên thực hiện cách nhau từ 25-35 ngày để đảm bảo cây có thời gian tái sinh chồi mới. Khi thu hoạch, cần dùng kéo hoặc dao sắc để cắt cành hoặc hái lá, thao tác nhẹ nhàng nhằm tránh làm tổn thương cây. Rau sau khi thu hoạch cần được bảo quản trong bao bì sạch, chuyên dụng để giữ được độ tươi và chất lượng sản phẩm.
5. Cách trồng rau ngót tại nhà đơn giản ăn quanh năm
Với cách trồng rau ngót tại nhà, bạn tiến hành theo các bước đơn giản như sau:
5.1. Tiến hành trồng
Sau khi chuẩn bị đầy đủ các vật dụng cần thiết, các bước tiến hành trồng rau ngót như sau:
Bước 1: Trước tiên, bạn nên chọn những thân rau ngót khỏe mạnh, không bị sâu bệnh hay dập nát để làm giống. Nên chọn những cành vừa hóa gỗ, không quá già cũng không quá non.
Bước 2: Dùng dao sắc cắt thân rau ngót thành từng đoạn dài khoảng 20-25cm, mỗi đoạn có từ 4-5 mắt lá là tốt nhất.
Bước 3: Chuẩn bị thùng xốp hoặc chậu rộng khoảng 20-25cm, sâu tầm 10-15cm.
Bước 4: Cắm các đoạn thân rau ngót xuống đất nghiêng một góc khoảng 45 độ, vùi khoảng 2/3 chiều dài cành xuống đất, nén nhẹ gốc để cố định.
Bước 5: Tưới nước ngay sau khi trồng để giữ ẩm cho đất. Khoảng 10-15 ngày sau, cành rau sẽ bắt đầu ra rễ và chồi non.
Bước 6: Sau khi cây bén rễ, bạn nên bón phân định kỳ để cây phát triển tốt. Ưu tiên dùng phân đạm và thêm một chút kali, tránh bón phân quá gần thời gian thu hoạch để đảm bảo an toàn thực phẩm.
5.2. Cách chăm sóc
Sau khi thực hiện đúng các bước trong cách trồng rau ngót, bạn cần chú ý chế độ chăm sóc để cây phát triển tốt:
- Tưới nước: Duy trì độ ẩm bằng cách tưới nước đều đặn mỗi ngày, đặc biệt vào mùa khô.
- Bón phân: Sau 2 tuần, khi cây bén rễ, nên bón phân hữu cơ hoặc phân đạm loãng để kích thích chồi non phát triển.
- Làm cỏ: Thường xuyên làm cỏ, xới đất quanh gốc giúp cây thoáng khí, hạn chế sâu bệnh. Sau mỗi lần thu hoạch, cần cắt tỉa gọn gàng và bổ sung dinh dưỡng để cây tiếp tục ra lá đều, xanh tốt.
5.3. Thu hoạch
Sau khoảng 2 tháng áp dụng cách trồng rau ngót tại nhà, bạn đã có thể thu hoạch. Cách thực hiện cũng khá đơn giản, bạn chỉ cần tuốt lấy lá hoặc cắt ngang các nhánh cây để cây tiếp tục ra chồi mới.
5.4. Một số lưu ý
Để việc trồng rau ngót tại nhà đạt hiệu quả, bạn cần ghi nhớ một vài lưu ý quan trọng dưới đây:
- Chọn giống rau ngót khỏe mạnh, không sâu bệnh để đảm bảo cây phát triển tốt.
- Ưu tiên trồng vào đầu mùa mưa để tận dụng độ ẩm tự nhiên giúp cây nhanh bén rễ.
- Sử dụng đất tơi xốp, giàu mùn và thoát nước tốt để tránh úng rễ.
- Trồng cây nơi có nhiều ánh sáng tự nhiên để rau phát triển xanh tốt.
- Không bón phân hóa học sát ngày thu hoạch để đảm bảo rau an toàn khi sử dụng.
- Cắt tỉa cành sau mỗi đợt thu hoạch để kích thích cây ra chồi mới nhanh hơn.
6. Lời kết
Trên đây là 2 cách trồng rau ngót đúng kỹ thuật đơn giản bạn có thể áp dụng. Hy vọng rằng, với các thông tin Hachi chia sẻ trong bài viết này, bạn sẽ có một vườn rau xanh mát, chất lượng. Để được tư vấn chi tiết và thiết kế vườn rau ngay tại nhà, bạn hãy liên hệ trực tiếp đến Hachi qua hotline 0337776086 – 0982476086 ngay hôm nay!
Có thể bạn quan tâm:
