Bảo quản hạt giống đúng cách là yêu cầu cơ bản để đảm bảo tỷ lệ nảy mầm cao và cây trồng phát triển khoẻ mạnh. Vậy cách bảo quản hạt giống đúng kỹ thuật và kiểm tra tỷ lệ nảy mầm như thế nào? Hãy cùng Hachi giải đáp chi tiết trong bài viết dưới đây nhé!
1. Các tiêu chí cần đảm bảo để bảo quản hạt giống tốt nhất
Dưới đây là một số tiêu chí cơ bản bạn cần đảm bảo để bảo quản hạt giống tốt nhất:
- Độ ẩm: Nên đặt hạt giống ở nơi khô ráo, thoáng mát bởi độ ẩm cao sẽ làm hạt giống bị mốc, nấm, giảm khả năng nảy mầm.
- Nhiệt độ: Nhiệt độ lý tưởng để bảo quản hạt giống thường từ 20-22 độ C, tránh nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp có thể ảnh hưởng đến tỷ lệ nảy mầm.
- Không khí: Dùng túi kín để hạn chế hạt giống tiếp xúc trực tiếp với không khí bởi trong không khí có thể chứa các vi sinh vật gây hại cho hạt giống.
- Ánh sáng: Ánh sáng mặt trời có thể làm giảm khả năng nảy mầm của hạt giống.
- Hoá chất: Hạt giống khi tiếp xúc với hoá chất cũng có thể bị hỏng và giảm tỷ lệ nảy mầm.
Xem thêm: Cách trồng rau mầm bằng khay
2. Quy trình sấy và phơi để bảo quản hạt giống
Sấy và phơi là những phương pháp truyền thống nhưng vô cùng hiệu quả để bảo quản hạt giống. Quy trình này giúp loại bỏ độ ẩm dư thừa trong hạt, ngăn ngừa nấm mốc và đảm bảo hạt giống có thể nảy mầm tốt trong vụ sau. Cụ thể như sau:
- Đối với phơi khô: Hạt giống sau khi thu hoạch cần làm sạch lại với nước sau đó dùng mẹt hoặc nia để phơi trực tiếp dưới ánh nắng mặt trời. Lưu ý không nên phơi trực tiếp trên nền đất hoặc sàn gạch, bê tông bởi điều này có thể ủ bệnh cho hạt giống.
- Đối với phương pháp sấy: Bạn duy trì nhiệt độ sấy ở 35-40 độ C cho đến khi thấy hạt khô ráo. Sau đó, hãy loại bỏ những hạt lép, để lại những hạt tròn, mẩy, kích thước bằng nhau cho mùa vụ sau.
Xem thêm: Hạt giống rau tại Hà Nội
3. 4 Cách bảo quản hạt giống cho từng loại đúng kỹ thuật
Từng loại hạt giống sẽ có yêu cầu bảo quản khác nhau, dưới đây là 4 cách bảo quản phổ biến nhất bạn có thể áp dụng.
3.1. Cách bảo quản hạt giống có chất dầu và béo
Hạt giống có dầu như đậu tương, hạt dưa rất nhạy cảm với nhiệt độ cao. Do đó, để bảo quản, bạn nên áp dụng phương pháp phơi khô ở nơi thoáng mát, sau đó bảo quản trong túi kín ở nơi khô ráo. Việc này giúp hạt giữ được độ ẩm ở mức thấp, đảm bảo khả năng nảy mầm tốt nhất.
3.2. Cách bảo quản hạt giống đường bột
Với các loại hạt giống đường bột như hạt ngô, lúa và một số loại hạt đậu,.. bạn cũng cần phơi khô và bảo quản ở nơi khô ráo, tránh ẩm thấp. Lưu ý, tránh để hạt trực tiếp lên sàn, thay vào đó bạn cần kê cao các bao hạt cách mặt đất khoảng 30-50cm để tránh ẩm từ đất bốc lên, đặc biệt là trong mùa mưa. Đặc biệt, nếu điều kiện thời tiết ẩm ướt, bạn nên xịt thêm thuốc khử trùng, mối mọt để tránh nấm mốc.
3.3. Sử dụng kho lạnh bảo quản hạt giống
Một giải pháp bảo quản hạt giống đơn giản cho bà con đó là sử dụng kho lạnh. Thông thường, kho lạnh sẽ giảm và duy trì nhiệt độ ở mức 20-22 độ C, thậm chí là 10 độ C nếu muốn bảo quản dài hạn. Điều này sẽ giúp hạn chế sự trao đổi chất và hạn chế quá trình nảy mầm của hạt. Tuy nhiên, với phương pháp này, bạn cần tốn một khoản chi phí nhỏ cho kho lạnh để tiến hành bảo quản.
3.4. Cách bảo quản hạt giống ở vườn ươm
Bảo quản hạt giống ở vườn ươm là phương pháp làm chậm sự phát triển của cây con bằng cách che bớt ánh sáng, ngưng bón phân và hạn chế tưới nước. Khi đến thời điểm trồng, bạn sẽ tăng cường chăm sóc để cây phát triển mạnh mẽ.
4. Cách kiểm tra tỷ lệ nảy mầm của hạt giống
Kiểm tra tỷ lệ nảy mầm của hạt sẽ giúp bạn đánh giá chính xác chất lượng hạt giống và có biện pháp gieo trồng phù hợp. Để thực hiện, bạn có thể áp dụng các cách như sau:
Cách 1. Quan sát bên ngoài
Hạt giống tốt thường có hình dạng đầy đặn, không bị vỡ, nứt hoặc biến dạng. Hạt có độ cứng nhất định và màu đặc trưng.
Cách 2. Kiểm tra bằng nước
Cho một lượng nhỏ hạt giống và ngâm vào nước khoảng 24h. Những hạt giống tốt sẽ chìm xuống đáy và trương to trong khi đó, những hạt giống hư hỏng hoặc mất khả năng nảy mầm sẽ nổi lên hoặc bị mềm nhũn.
Cách 3. Kiểm tra bằng cách ươm
Bạn cần chuẩn bị một số hạt giống ngẫu nhiên cần kiểm tra, khay ươm, đất và nước sạch. Tiếp đến hãy ươm hạt vào khay và tưới một lượng nước vừa đủ. Sau khoảng 7-10 ngày, bạn tiến hành kiểm tra số lượng hạt nảy mầm so với số lượng hạt đã gieo. Tỷ lệ được tính như sau: Tỷ lệ nảy mầm = (Số hạt nảy mầm / Tổng số hạt gieo) x 100%.
Nếu tỷ lệ đạt trên 90% thì hạt giống có tỷ lệ nảy mầm cao. Một số loại có hạt nhỏ khó bảo quản thì tỷ lệ 70-80% là hoàn toàn có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, nếu tỷ lệ nảy mầm dưới 50% thì bạn nên loại bỏ và thay thế bằng hạt giống mới.
Xem thêm: Cách cải tạo đất trồng rau
5. Bảng thống kê thời gian hạt giống các loại rau còn dùng được tốt nếu bảo quản đúng cách
Dưới đây là bảng thống kê thời gian hạt đảm bảo tỷ lệ nảy mầm nếu áp dụng đúng cách bảo quản hạt giống bạn có thể tham khảo:
| Loại hạt giống | Số năm |
| Măng tây | 3 |
| Đậu | 3 |
| Củ cải đường | 4 |
| Súp lơ xanh | 5 |
| Bắp cải | 5 |
| Cà rốt | 3 |
| Ngô | 2 |
| Dưa chuột | 5 |
| Rau xà lách | 5 |
| Dưa lưới | 5 |
| Hành tây | 1 |
| Đậu Hà Lan | 3 |
| Ớt chuông | 2 |
| Bí ngô | 4 |
| Củ cải | 5 |
| Rau chân vịt | 5 |
| Bí ngồi | 4 |
| Cà chua | 4 |
| Dưa hấu | 4 |
Lưu ý, số năm được tính theo điều kiện bảo quản lý tưởng, tỷ lệ nảy mầm vẫn có thể giảm hàng năm nhưng vẫn trong tỷ lệ chấp nhận được.
Xem thêm: Loại hạt giống rau dễ trồng
6. Lời kết
Trên đây là cách bảo quản hạt giống không bị hư và cách kiểm tra tỷ lệ nảy mầm cơ bản mà Hachi muốn chia sẻ đến bạn. Hy vọng với những thông tin trong bài viết này, bạn có thể tự thực hiện tại nhà và thành công trong công việc trồng trọt của mình.
Có thể bạn quan tâm: Thi công vườn rau sạch tại nhà
